Thang máy gia đình không phòng máy — Tất cả những gì cần biết trước khi xây

Không phòng máy hiện là tiêu chuẩn phổ biến nhất của thang máy gia đình tại Việt Nam hiện nay — không phải một tính năng cao cấp, cũng không phải giải pháp thay thế. Hầu hết công trình nhà ở mới xây từ 2015 trở lại đây đều dùng dạng này.

Bài viết giải thích rõ không phòng máy là gì, khác gì dạng có phòng máy trước đây, các điều kiện kỹ thuật cần đáp ứng — và cách chọn tải trọng 350kg, 450kg hay 630kg cho phù hợp với công trình thực tế.

1. Có phòng máy và không phòng máy — khác nhau ở đâu?

Để hiểu tại sao không phòng máy lại phổ biến hơn, cần biết dạng cũ hoạt động như thế nào.

1.1 Dạng có phòng máy (dạng cũ)

Thang máy gia đình thế hệ cũ dùng động cơ có hộp số — cồng kềnh, cần đặt trong một phòng riêng bên trên hố thang. Để lắp được dạng này, công trình phải đáp ứng:

• OH (overhead) từ cos sàn hoàn thiện tầng trên cùng có cửa thang lên tới dạ dưới sàn phòng máy: tối thiểu 4.200mm.
• Phòng máy bên trên: cao thêm 1.600 – 2.000mm nữa.

Tổng chiều cao cần thêm so với sàn tầng trên cùng: 5.800 – 6.200mm. Với nhà phố Hà Nội bị hạn chế chiều cao xây dựng, con số này gần như không khả thi hoặc phải lựa chọn bớt đi một điểm dừng.

1.2 Dạng không phòng máy (tiêu chuẩn hiện nay)

Động cơ không hộp số (gearless) nhỏ gọn hơn nhiều — không cần phòng máy riêng. Bệ máy được gác trực tiếp lên dầm chịu lực của hố thang, toàn bộ cơ cấu nằm gọn trong không gian hố thang.

OH yêu cầu: từ 4.000mm trở lên tính từ cos sàn hoàn thiện tầng trên cùng có cửa thang đến điểm kê bệ máy trên dầm chịu lực, cộng với khoảng cách từ điểm kê lên móc treo thi công bên dưới tum. Thực tế đa số công trình đạt OH 4.200mm là vận hành tốt.

Không phòng máy không có nghĩa là động cơ bị lộ thiên hay thiếu bảo vệ — toàn bộ thiết bị vẫn nằm trong hố thang, được che chắn đầy đủ.

2. Pit và OH — hai thông số quyết định thiết kế thang

Với thang máy không phòng máy, pit (chiều sâu hố móng dưới sàn tầng 1) và OH (overhead — chiều cao tự do phía trên) là hai thông số liên quan trực tiếp đến cách thiết kế hệ truyền động và tốc độ thang.

2.1 Pit tiêu chuẩn ≥ 1.200mm — truyền dưới, tốc độ tốt nhất

Khi pit đủ sâu từ 1.200mm trở lên, pully được bố trí dưới đáy cabin (truyền dưới). Đây là cấu hình tối ưu nhất — OH chỉ cần 4.200mm, thang đạt tốc độ cao nhất trong dòng gia đình.

2.2 Pit 600 – 800mm — chuyển truyền trên, tốc độ vẫn đạt

Pit nông hơn, pully chuyển lên đầu cabin (truyền trên). Lúc này OH cần nâng lên khoảng 4.500mm để bù phần không gian mất đi ở dưới. Tốc độ thang vẫn đạt ≥1m/s — vận hành bình thường.

2.3 Pit < 600mm — truyền trên, tốc độ giảm

Pit rất nông nhưng OH có thể nâng cao hơn 4.500mm — vẫn thiết kế được dạng truyền trên tiêu chuẩn, nhưng tốc độ phải hạ xuống. Thang vẫn vận hành ổn định và kiểm định được, chỉ chậm hơn.

2.4 Pit vừa nông, OH vừa thấp — không nên làm thang tiêu chuẩn

Khi cả pit lẫn OH đều không đạt, nếu cố làm thang tiêu chuẩn sẽ không khả thi về mặt kỹ thuật. Trường hợp này thuộc phạm vi thang máy không hố pit — một dạng giải pháp đặc thù khác, chi phí cao hơn, không kiểm định được theo tiêu chuẩn nhà nước và chỉ dành cho công trình bất khả kháng.

Khi xây nhà mới: luôn thiết kế pit ≥ 1.200mm và OH ≥ 4.200mm ngay từ đầu để giữ đủ lựa chọn. Chi phí đào thêm 200–300mm pit lúc xây thô gần như bằng không — về sau sửa lại rất tốn kém.

3. Chọn tải trọng 350kg, 450kg hay 630kg?

Tải trọng không chỉ là con số chịu lực — nó quyết định kích thước cabin, kích thước hố thang cần xây và chi phí đầu tư. Chọn đúng từ giai đoạn thiết kế giúp tránh phải đập xây lại hố thang về sau.

Giá tham khảo chưa VAT, 5 điểm dừng, lắp đặt trọn gói tại Hà Nội. Tỉnh khác tính thêm phụ trội.

Quy tắc chọn tải trọng theo diện tích hố thang

Cách đơn giản nhất: đo kích thước hố thang trước, rồi chọn tải trọng sau.

• Hố thang dưới 1.500 × 1.500mm → HML350 là lựa chọn duy nhất hợp lý.
• Hố thang từ 1.550 × 1.550mm → HML450 vừa đủ, là lựa chọn phổ biến nhất.
• Hố thang từ 1.750 × 1.650mm trở lên → có thể làm HML630, phù hợp biệt thự.

Nếu nhà đang ở giai đoạn thiết kế, ưu tiên thiết kế hố thang đủ rộng cho HML450 — chi phí mở rộng thêm 10cm mỗi chiều lúc xây thô không đáng kể, nhưng về sau muốn nâng cấp thang sẽ không phải đập hố. Hoặc còn phân vân giữa HML350 và HML450 bạn có thể tham khảo bài viết so sánh thang máy gia đình 350kg và 450kg để có thể đưa ra quyết định đúng đắn phù hợp với công trình của bạn.

Khi nào nên chọn HML350 thay vì HML450?

• Nhà phố diện tích hạn chế, hố thang không đạt 1.250 × 1.250mm.
• Nhà cải tạo đã xây thô, không thể mở rộng hố thang.
• Gia đình ít người (2–3 người), không có nhu cầu di chuyển đồ cồng kềnh.

→ Xem thông số chi tiết: thang máy gia đình 350kg HML350

Khi nào nên chọn HML630?

• Biệt thự, villa, nhà diện tích rộng — cabin nhỏ sẽ mất cân đối thẩm mỹ.
• Gia đình có người cao tuổi thường xuyên dùng xe lăn hoặc khung đỡ.
• Cần di chuyển đồ đạc, thiết bị cồng kềnh thường xuyên.

→ Xem thông số chi tiết: thang máy gia đình 450kg HML450 | thang máy gia đình 630kg HML630

4. Lắp thang máy gia đình không phòng máy tại Hà Nội

TPEC triển khai lắp đặt HML350, HML450, HML630 tại Hà Nội và các tỉnh lân cận. Đội kỹ thuật khảo sát thực tế miễn phí, đo pit và OH trực tiếp tại công trình trước khi tư vấn tải trọng và cấu hình phù hợp.

• Hà Nội: Cầu Giấy, Tây Hồ, Đống Đa, Hoàng Mai, Long Biên, Hà Đông, Đông Anh, Hoài Đức, Mỹ Đình, Nam Từ Liêm.
• Hưng Yên: Văn Giang, Ecopark, Vinhomes Ocean Park Hưng Yên.

Quảng Ninh, Ninh Bình, Hải Dương, Bắc Ninh: theo đặt hàng, tính thêm phụ trội vận chuyển.

5. Tư vấn kỹ thuật miễn phí — đo pit và OH tại công trình

Trước khi quyết định tải trọng và cấu hình, TPEC đề nghị khảo sát thực tế miễn phí để:

• Đo pit và OH thực tế tại công trình — xác định đúng dạng truyền động phù hợp.
• Tư vấn tải trọng HML350 / HML450 / HML630 dựa trên kích thước hố thang thực tế.
• Báo giá chi tiết theo cấu hình cabin, số tầng, địa điểm thi công.