Kinh nghiệm chừa hố thang máy khi xây nhà để sau này lắp dễ dàng

Vì sao nên chừa sẵn hố thang máy ngay từ khi xây nhà?

Nhiều gia đình chưa có nhu cầu lắp thang máy ngay do chi phí hoặc chưa cần thiết. Tuy nhiên, khi nhà có người lớn tuổi, trẻ nhỏ hoặc nhu cầu di chuyển tăng lên, việc cải tạo để lắp thang sau này thường rất phức tạp và tốn kém.

Chừa sẵn không gian thang máy ngay từ đầu giúp:

• Tránh phải đập phá kết cấu sau này
• Không ảnh hưởng sinh hoạt khi cải tạo
• Tiết kiệm chi phí thi công về sau
• Chủ động nâng cấp tiện nghi cho ngôi nhà
• Tăng giá trị bất động sản

Với nhà từ 3 tầng trở lên, đây gần như là phương án nên cân nhắc ngay từ khâu thiết kế.

Chừa hố thang máy là gì?

Chừa hố thang máy nghĩa là dành sẵn không gian trống theo kích thước chuẩn của thang, nhưng chưa lắp thiết bị.

Không gian này có thể dùng tạm cho mục đích khác như:

• Kho chứa đồ
• Giếng trời
• Khu trang trí
• WC (có thể tháo bỏ sau)

Khi cần lắp thang, chỉ cần cải tạo nhẹ là thi công được.

Vị trí đặt hố thang phù hợp trong nhà

1. Giữa cầu thang bộ (phổ biến nhất)

• Tận dụng khoảng trống lõi cầu thang
• Không ảnh hưởng mặt bằng
• Thuận tiện di chuyển giữa các tầng

Phù hợp nhà phố có cầu thang chữ U hoặc xoắn quanh lõi.

2. Sát tường hoặc góc nhà

• Dễ thi công kết cấu
• Ít ảnh hưởng không gian sinh hoạt
• Phù hợp nhà có mặt bằng rộng

3. Ngoài nhà (giếng trời, ban công, sân)

• Áp dụng khi diện tích trong nhà hạn chế
• Có thể lắp thang kính ngoài trời sau này

Kích thước hố thang nên chừa bao nhiêu?

Kích thước phụ thuộc loại thang dự định lắp trong tương lai. Với thang máy gia đình phổ biến:

Kích thước hố thang tối thiểu nên chừa

• Rộng: ~1400–1600 mm
• Sâu: ~1400–1600 mm

Cho cabin 3–5 người.

Nếu điều kiện cho phép, nên chừa rộng hơn để linh hoạt lựa chọn thiết bị sau này.

Có cần đào hố PIT và phòng máy không?

Không nhất thiết.

Nếu chưa chắc chắn loại thang sẽ lắp, có thể:

• Chưa đào hố PIT ngay
• Chừa chiều cao tầng trệt đủ để đào sau
• Dự phòng kết cấu chịu lực

Hiện nay có nhiều loại thang:

• Không phòng máy
• Hố PIT nông
• Thang trục vít không PIT

Vì vậy, chỉ cần chừa không gian chuẩn là đủ.

Những lưu ý quan trọng khi chừa hố thang

1. Phải tính từ thiết kế kết cấu

Không nên tự chừa theo cảm tính.

Cần đơn vị chuyên môn tư vấn kích thước và vị trí.

2. Không đặt cột hoặc dầm chắn trong hố thang

Đây là lỗi rất phổ biến khiến sau này không lắp được thang hoặc phải cải tạo lớn.

3. Đảm bảo thông suốt từ tầng thấp nhất lên mái

Hố thang phải xuyên suốt toàn bộ các tầng.

4. Tính toán cửa ra vào thang

Mỗi tầng cần chừa khoảng trống để mở cửa thang trong tương lai.

5. Không dùng làm không gian “cứng”

Tránh xây tường chịu lực hoặc bố trí công trình khó tháo dỡ.

6. Không đặt bể nước hoặc bể phốt bên dưới khu vực chừa hố thang

Đây là một trong những sai lầm nghiêm trọng khi chuẩn bị vị trí thang máy.Nhiều công trình tận dụng khoảng trống dưới nền để làm bể nước hoặc bể phốt mà không tính đến việc lắp thang trong tương lai. Khi đó sẽ phát sinh hàng loạt vấn đề khó xử lý:

Không đảm bảo kết cấu chịu lực

Khu vực bể thường không được thiết kế để chịu tải tập trung lớn như hố thang và hệ thống thiết bị. Việc đặt thang phía trên có thể gây lún, nứt hoặc mất an toàn lâu dài.

Khó hoặc không thể đào hố PIT

Hầu hết thang máy cần hố PIT bên dưới cabin. Nếu phía dưới là bể nước hoặc bể phốt:

• Không thể đào thêm
• Nguy cơ thấm nước cao
• Phải phá bỏ toàn bộ bể

Phá bỏ bể gây tốn kém và lãng phí

Nếu quyết định tháo dỡ:

• Chi phí đập phá lớn
• Ảnh hưởng kết cấu móng
• Phải xây lại hệ thống cấp thoát nước
• Gây gián đoạn sinh hoạt

Trong nhiều trường hợp, chi phí cải tạo có thể tương đương hoặc cao hơn chi phí lắp thang.

Giữ lại bể thì khó thiết kế thang phù hợp

Khi không thể phá bỏ, đơn vị thi công buộc phải:

• Giảm kích thước thang
• Dùng giải pháp đặc biệt
• Bố trí kết cấu phức tạp
• Hạn chế lựa chọn thiết bị

Điều này làm giảm hiệu quả sử dụng và độ an toàn của thang máy.

Khuyến nghị

Nếu có ý định chừa hố thang máy khi xây nhà:

Tuyệt đối không bố trí bể nước, bể phốt hoặc các công trình ngầm bên dưới vị trí này. Nên sắp xếp các hạng mục ngầm sang khu vực khác ngay từ giai đoạn thiết kế để đảm bảo việc lắp thang sau này thuận lợi và an toàn.

Khi nào nên lắp thang ngay thay vì chừa sẵn?

Nên lắp ngay nếu:

• Gia đình có người lớn tuổi
• Nhà từ 5 tầng trở lên
• Đã có ngân sách
• Muốn hoàn thiện tiện nghi từ đầu

Kết luận

Chừa sẵn hố thang máy khi xây nhà là giải pháp thông minh giúp chủ động nâng cấp tiện nghi trong tương lai mà không phải cải tạo phức tạp. Việc này đặc biệt phù hợp với nhà phố nhiều tầng hoặc gia đình có kế hoạch sinh sống lâu dài.

Để đảm bảo khả năng lắp đặt thuận lợi sau này, nên tham khảo ý kiến từ đơn vị chuyên về thang máy ngay từ giai đoạn thiết kế.