Kiểm định thang máy: quy định, thời hạn và chi phí
Thang máy là thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động. Trước khi đưa vào sử dụng và định kỳ trong suốt quá trình vận hành, thang máy phải được một tổ chức kiểm định độc lập đánh giá và xác nhận đủ điều kiện an toàn. Đây là thủ tục bắt buộc, không phải dịch vụ tùy chọn.
Bài viết trả lời bốn câu hỏi mà chủ nhà lắp thang máy gia đình hay hỏi nhất: kiểm định khác bảo trì thế nào, bao lâu phải làm một lần, quá trình diễn ra ra sao và mình cần chuẩn bị gì.
Kiểm định khác bảo trì và kiểm tra định kỳ thế nào
Ba việc này hay bị gọi lẫn, nhưng khác nhau ở người thực hiện và giá trị pháp lý của kết quả.
| Kiểm định | Kiểm tra định kỳ và bảo trì | |
|---|---|---|
Ai làm | Tổ chức kiểm định được cấp phép, độc lập với đơn vị lắp đặt | Đơn vị lắp đặt hoặc đơn vị dịch vụ |
Để làm gì | Xác nhận thang đủ điều kiện an toàn để được phép sử dụng | Giữ thang chạy ổn định, phát hiện sớm hư hỏng |
Nhận được gì | Biên bản, giấy chứng nhận kết quả kiểm định và tem kiểm định | Báo cáo tình trạng, nhật ký bảo trì |
Nói gọn: bảo trì giữ cho thang chạy tốt, còn kiểm định là thủ tục pháp lý cho phép thang được hoạt động. Bảo trì đầy đủ đến mấy cũng không thay thế được kiểm định.
TPEC thực hiện kiểm tra định kỳ và bảo trì bảo dưỡng cho thang đã bàn giao. Riêng kiểm định phải do tổ chức độc lập tiến hành — đơn vị lắp đặt không được tự kiểm định thang do mình lắp.
Thang máy gia đình có bắt buộc kiểm định không
Có. Quy định áp dụng cho mọi thang máy chở người, kể cả thang lắp trong nhà ở riêng lẻ. Thang máy phải được kiểm định trong ba trường hợp: lần đầu sau khi lắp xong và trước khi sử dụng, định kỳ khi kết quả lần trước hết hạn, và bất thường khi có sự kiện làm thay đổi tình trạng an toàn.
Đưa thang vào sử dụng khi chưa kiểm định lần đầu, hoặc khi kết quả kiểm định đã hết hạn, là vi phạm.
Bao lâu phải kiểm định một lần
Đây là bảng cần nhớ. Thời hạn phụ thuộc vào nơi lắp đặt và tuổi thiết bị.
| Trường hợp | Thời hạn kiểm định định kỳ |
|---|---|
Lắp tại chung cư, văn phòng, trung tâm thương mại, bệnh viện, khách sạn, nhà máy sản xuất hoặc khu vực công cộng | 2 năm một lần |
Lắp tại các công trình khác — bao gồm nhà ở riêng lẻ | 3 năm một lần |
Thang đã có thời hạn sử dụng trên 15 năm | 1 năm một lần |
Với đa số khách hàng lắp thang trong nhà phố hoặc biệt thự, con số cần nhớ là 3 năm — cho tới khi thang qua mốc 15 năm sử dụng thì rút xuống 1 năm.
Đây là thời hạn tối đa. Kiểm định viên có quyền rút ngắn chu kỳ nếu tình trạng thiết bị đòi hỏi, và phải ghi rõ lý do rút ngắn vào biên bản.
Khi nào phải kiểm định bất thường
Ngoài chu kỳ định kỳ, thang phải kiểm định lại khi có sửa chữa, nâng cấp hoặc cải tạo quan trọng — tức là thay đổi so với thiết kế của nhà sản xuất về tốc độ định mức, tải trọng định mức, kích thước cabin hoặc hành trình, hoặc thay thế sang loại khác đối với các thiết bị an toàn chính.
Thay một thiết bị bằng thiết bị cùng loại thì không tính là thay đổi quan trọng. Nhưng nếu bạn nâng tải trọng, đổi tốc độ, cơi nới thêm điểm dừng hay mở rộng cabin, thang phải được kiểm định lại trước khi dùng tiếp.
Ngoài ra còn kiểm định bất thường khi xảy ra sự cố, tai nạn có ảnh hưởng tới an toàn của thang, hoặc khi cơ quan có thẩm quyền yêu cầu.
Quá trình kiểm định diễn ra thế nào
Kiểm định viên thực hiện lần lượt 5 bước. Bước sau chỉ tiến hành khi bước trước đạt yêu cầu — nghĩa là hồ sơ không đủ thì dừng ngay, không chạy thử thang.
- Kiểm tra hồ sơ, lý lịch thang máy — lý lịch thiết bị, giấy chứng nhận hợp quy (với kiểm định lần đầu), hồ sơ lắp đặt, kết quả kiểm định lần trước.
- Kiểm tra kỹ thuật bên ngoài — đối chiếu thực tế với hồ sơ, kiểm tra tính đồng bộ và tình trạng lắp đặt.
- Kiểm tra tình trạng kỹ thuật các bộ phận — giếng thang, phòng máy, cabin, cửa tầng, hệ thống điện, các thiết bị an toàn.
- Thử vận hành — chạy không tải và có tải để kiểm tra hoạt động của các cơ cấu an toàn.
- Xử lý kết quả — lập và thông qua biên bản, dán tem, cấp giấy chứng nhận.
Chủ nhà cần chuẩn bị gì
Thiếu một trong bốn khoản dưới đây thì buổi kiểm định có thể phải hoãn:
- Hồ sơ, lý lịch thang máy và tài liệu kỹ thuật liên quan.
- Tải thử theo yêu cầu của tổ chức kiểm định, phục vụ bước thử có tải.
- Người đại diện tham gia, chứng kiến và cung cấp thông tin về tình trạng vận hành.
- Mặt bằng và điều kiện an toàn — dọn khu vực kiểm định, cô lập khu vực nguy hiểm.
Nếu bạn giữ đủ hồ sơ bàn giao và nhật ký bảo trì từ đầu thì khâu này rất nhẹ. Đây là thêm một lý do để bảo trì thang máy theo định kỳ và lưu hồ sơ đầy đủ.
Tem kiểm định và giấy chứng nhận
Khi kết quả đạt yêu cầu, kiểm định viên dán tem kiểm định cho thiết bị. Tem phải được dán ở vị trí dễ quan sát, và số tem cùng vị trí dán được ghi vào biên bản kiểm định.
Giấy chứng nhận kết quả kiểm định được cấp trong 05 ngày làm việc kể từ ngày thông qua biên bản tại công trình.
Nếu kết quả không đạt, bạn chỉ nhận được biên bản kiểm định, trong đó ghi rõ lý do, các kiến nghị khắc phục và thời hạn thực hiện. Không có giấy chứng nhận, không có tem — thang không được phép sử dụng cho tới khi khắc phục xong và kiểm định lại. Đồng thời tổ chức kiểm định gửi biên bản và thông báo về cơ quan quản lý nhà nước về lao động tại địa phương nơi lắp đặt.
Thói quen nên có: ghi lại mốc hết hạn ngay khi nhận tem. Chu kỳ 2–3 năm đủ dài để quên.
Chi phí kiểm định và ai chịu
Chi phí do chủ sử dụng thiết bị chi trả, không phải đơn vị lắp đặt — trừ khi hợp đồng mua bán có thỏa thuận khác, ví dụ nhà cung cấp bao chi phí kiểm định lần đầu.
Mức phí phụ thuộc loại thang, tải trọng, số điểm dừng và địa bàn. Khi so sánh báo giá, cần hỏi rõ đã bao gồm những gì và có phát sinh chi phí kiểm định lại nếu lần đầu không đạt hay không. Cũng nên yêu cầu tổ chức kiểm định xuất trình giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động còn hiệu lực trước khi ký hợp đồng.
Chi phí kiểm định thực tế TPEC cho thang 350–630kg là 2 triệu đồng - đây là chính sách hỗ trợ thủ tục kiểm định thang máy lần đầu của TPEC và nằm trong giá trị hợp đồng đã kí kết. Công ty cổ phần chứng nhận và kiểm định ASIASAFE là đối tác chính của TPEC trong công tác kiểm định thang máy.
Nếu bạn đang dùng thang máy TPEC và tem sắp hết hạn hoặc không rõ mốc kiểm định tiếp theo, hãy liên hệ để được tra theo hồ sơ công trình.
