Quy trình kiểm tra thang máy định kì

Thang máy gia đình hoạt động hàng ngày trong điều kiện tải trọng và tần suất thay đổi liên tục. Không giống các thiết bị điện gia dụng thông thường, thang máy là hệ thống cơ — điện — an toàn phức hợp, trong đó một hư hỏng nhỏ nếu không được phát hiện sớm có thể dẫn đến sự cố nghiêm trọng hơn về sau.

Dựa trên kinh nghiệm thực tế thi công và bảo trì nhiều công trình, TPEC xây dựng quy trình kiểm tra định kỳ 7 bước nhằm phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, ngăn ngừa hư hỏng và đảm bảo thang vận hành ổn định lâu dài.

Tần suất kiểm tra khuyến nghị

Quy trình 7 bước kiểm tra định kỳ

Bước 1 — Đánh giá sơ bộ

Kỹ thuật viên gặp đại diện khách hàng để nắm tình hình thực tế: thang có biểu hiện bất thường nào không, tiếng ồn lạ, dừng tầng không chính xác hay cửa đóng mở không đều. Sau đó đi thang trực tiếp để cảm nhận và quan sát — đây là bước giúp xác định trọng tâm cần kiểm tra kỹ hơn ở các bước sau.

Bước 2 — Kiểm tra phòng máy

Phòng máy là trung tâm vận hành của toàn bộ hệ thống. Các hạng mục kiểm tra gồm:

• Aptomat nguồn — kiểm tra tiếp xúc, dấu hiệu quá nhiệt
• Máy kéo và quạt làm mát — nghe tiếng động bất thường, kiểm tra nhiệt độ vận hành
• Nhớt hộp số — bổ sung hoặc thay thế nếu cần; nhớt thiếu hoặc bẩn là nguyên nhân hàng đầu gây mòn bánh răng
• Cáp tải — kiểm tra độ mòn, số sợi đứt, độ căng đều giữa các cáp; cáp mòn không đều gây rung giật khi chạy
• Bộ phận chống vượt tốc (governor) — thiết bị an toàn quan trọng nhất, cần kiểm tra hoạt động đúng ngưỡng
• Cứu hộ khẩn cấp và bình ắc quy — cắt điện thử nghiệm để xác nhận hệ thống cứu hộ hoạt động đúng
• Vệ sinh toàn bộ máy kéo, tủ điện và phòng máy

Bước 3 — Kiểm tra cabin

Cabin là không gian trực tiếp tiếp xúc với người dùng. Kỹ thuật viên kiểm tra bảng điều khiển, hệ thống đèn và quạt thông gió, cảm biến tải trọng, và các thiết bị an toàn trong cabin. Nút bấm phản hồi chậm hoặc đèn tầng hiển thị sai thường là dấu hiệu đầu tiên của vấn đề bo mạch điều khiển.

Bước 4 — Kiểm tra hố thang

Hố thang là khu vực chịu tải cơ học cao nhất và thường bị bỏ qua trong bảo trì thông thường. Các hạng mục quan trọng:

• Ty cáp tải tại đầu cabin và đối trọng — kiểm tra độ chênh lệch căng cáp
• Phanh an toàn (safety gear) — cơ cấu dừng khẩn cấp khi cáp đứt hoặc cabin vượt tốc
• Bộ truyền cửa cabin và cửa tầng — điều chỉnh lực đóng mở, kiểm tra móng ngựa (hanger roller)
• Ray cabin và ray đối trọng — châm nhớt định kỳ để giảm ma sát, hạn chế tiếng ồn và mài mòn
• Shoe cabin và shoe đối trọng — kiểm tra độ mòn, thay thế khi cần để giữ cabin di chuyển thẳng
• Kiểm tra đèn cấp cứu, intercom và chuông báo

Bước 5 — Kiểm tra đáy hố pit

Đáy hố pit là nơi lắp đặt giảm chấn cabin và đối trọng — thiết bị hấp thụ lực va đập trong trường hợp cabin vượt quá điểm dừng thấp nhất. Kỹ thuật viên kiểm tra các công tắc an toàn đáy hố, tình trạng giảm chấn và vệ sinh khu vực này. Hố pit ẩm hoặc đọng nước cần được xử lý ngay để tránh ảnh hưởng thiết bị điện phía dưới.

Bước 6 — Kiểm tra nút bấm tầng

Kiểm tra từng nút bấm gọi tầng tại tất cả các điểm dừng — phản hồi đèn báo, độ nhạy và hiển thị vị trí cabin. Nút bấm tầng hỏng tuy không ảnh hưởng vận hành nhưng gây bất tiện và thường là dấu hiệu sớm của vấn đề bo mạch tầng.

Bước 7 — Báo cáo kết quả với khách hàng

Sau khi hoàn thành kiểm tra, kỹ thuật viên báo cáo toàn bộ kết quả: các hạng mục đã kiểm tra, hư hỏng đã xử lý tại chỗ, và các vấn đề cần theo dõi hoặc thay thế linh kiện trong kỳ tiếp theo. Khách hàng xác nhận lệnh công tác trước khi kỹ thuật viên rời công trình.

Việc lưu lại lịch sử bảo trì theo từng kỳ giúp phát hiện các hư hỏng có tính chu kỳ — từ đó chủ động thay thế linh kiện trước khi xảy ra sự cố thay vì xử lý tình huống khẩn cấp.

Nếu thang máy của bạn có dấu hiệu bất thường trước kỳ bảo trì định kỳ, tham khảo thêm phương pháp giải thoát khẩn cấp thang máy để nắm quy trình xử lý đúng khi xảy ra sự cố.